Uzależnienie od hazardu, nazywane też kompulsywnym graniem, to zaburzenie behawioralne polegające na tym, że trudno przestać grać mimo wyraźnych szkód w finansach, relacjach i zdrowiu psychicznym. To problem, który z czasem się nasila i dotyka nie tylko samej osoby grającej, ale też jej rodziny i bliskich. Często potrzebna jest wtedy profesjonalna pomoc. Objawy zwykle pojawiają się stopniowo, dlatego łatwo je przeoczyć i zbyt późno zauważyć problem. Poniżej znajdziesz sygnały ostrzegawcze, które mogą wskazywać, że Ty albo ktoś z Twojego otoczenia potrzebuje pomocy:
- Zaabsorbowanie hazardem: Ciągłe myślenie o grze, wcześniejszych wygranych i przegranych oraz planowanie kolejnej gry. Codzienne sprawy i obowiązki schodzą na dalszy plan.
- Niemożność ograniczenia lub zaprzestania gry: Próbowałeś ograniczyć granie albo całkiem przestać, ale bez skutku. Kiedy próbujesz przestać, pojawia się niepokój albo rozdrażnienie i szybko wracasz do gry.
- Zwiększanie stawek: Pojawia się potrzeba grania za coraz większe kwoty albo coraz częściej, żeby poczuć te same emocje co wcześniej. Mniejsze stawki przestają wystarczać, więc z czasem zaczynasz grać coraz bardziej ryzykownie.
- Odrabianie strat: Po przegranej pojawia się silna potrzeba dalszej gry, żeby odzyskać pieniądze. Najczęściej kończy się to jeszcze większą stratą i wciąga w błędne koło.
- Ukrywanie i kłamstwa: Ukrywasz granie przed rodziną i znajomymi. Możesz też kłamać o tym, ile wydajesz albo jak często grasz, bo wiesz, że bliscy zaczęliby się martwić.
- Zaniedbywanie obowiązków: Hazard zaczyna wpływać na ważne obszary życia. Opuszczasz pracę lub szkołę, zaniedbujesz sprawy domowe i rodzinne, bo coraz więcej czasu zajmuje Ci granie albo dochodzenie do siebie po przegranej.
- Problemy finansowe przez hazard: Wyczerpałeś oszczędności, masz długi albo pożyczasz pieniądze na grę. Zaczynają się zaległości w opłatach, a na koncie zostaje coraz mniej, bo pieniądze idą na hazard.
- Granie mimo konsekwencji: Dalej grasz, choć hazard wywołuje już problemy finansowe, emocjonalne albo psychiczne. Może to oznaczać powrót do gry po dużej przegranej albo granie po to, żeby uciec od lęku czy obniżonego nastroju.
Kolejnym pomocnym krokiem może być krótki test samooceny, który pozwala uczciwie przyjrzeć się własnym zachowaniom. Uznanie, że problem istnieje, to pierwszy i najważniejszy krok do wyjścia z uzależnienia.
Problem z hazardem to nie tylko zły nawyk, ale poważne zaburzenie, które wpływa na wiele obszarów życia. Kiedy widać skalę problemu, łatwiej zrozumieć, dlaczego tak ważne jest szukanie pomocy.
- Wpływ na zdrowie psychiczne
Osoby uzależnione od hazardu często zmagają się z silnym stresem, lękiem i depresją. Huśtawka emocjonalna związana z wygranymi i przegranymi, zwłaszcza dużymi stratami, może prowadzić do bezsenności i stałego napięcia. W cięższych przypadkach mogą pojawić się ataki paniki, a nawet myśli samobójcze. To pokazuje, jak poważne mogą być skutki dla zdrowia psychicznego.
Osoby mające problem z hazardem często wpadają w poważne długi, wykorzystują limity na kartach, biorą drogie pożyczki, a czasem ryzykują nawet domem czy samochodem. Oszczędności całego życia mogą zniknąć bardzo szybko, a bankructwo staje się realnym zagrożeniem. Wielu graczy pożycza pieniądze od rodziny i znajomych, żeby pokryć straty, co często niszczy relacje. Stres związany z problemami finansowymi często napędza błędne koło: część osób dalej gra w desperackiej próbie odzyskania pieniędzy, a to zwykle kończy się jeszcze większą stratą.
Problem z hazardem szkodzi nie tylko osobie grającej, ale też relacjom z rodziną i przyjaciółmi. Kłamstwa i niewyjaśnione problemy finansowe niszczą zaufanie i prowadzą do częstych konfliktów w domu. Bliscy często czują frustrację i lęk, widząc, jak zmienia się zachowanie osoby uzależnionej. Wielu graczy izoluje się i wycofuje z życia towarzyskiego, żeby ukryć problem albo dlatego, że cała ich uwaga skupia się na grze. Z czasem kompulsywne granie może zniszczyć relacje i całkiem podważyć zaufanie.
- Wydajność w pracy i nauce
Kiedy hazard staje się priorytetem, zaczyna na tym cierpieć praca i nauka. Osoby mające problem z hazardem często nie mogą skupić się w pracy ani w szkole, bo cały czas myślą o grze albo o stratach. Pojawiają się też nieobecności, a czasem nawet wykorzystywanie zwolnień lekarskich po to, żeby grać albo radzić sobie ze skutkami hazardu. Z czasem brak skupienia i odpowiedzialności może zagrozić pracy albo nauce. Osoby głęboko uzależnione nierzadko tracą pracę lub przerywają naukę.
- Pogorszenie stanu zdrowia fizycznego
Osoby mające problem z hazardem często zaniedbują podstawowe potrzeby, takie jak sen, jedzenie i aktywność fizyczna. Przewlekły stres i brak odpoczynku mogą prowadzić do bólów głowy, nadciśnienia, problemów żołądkowych i osłabienia odporności.
Te przykłady pokazują, że problem z hazardem to coś więcej niż zbyt częste granie. To złożone zaburzenie, które odbija się na wielu obszarach życia. Trzeba traktować go jak poważne zaburzenie, a nie jak osobistą słabość. To ważny punkt wyjścia. Najpierw trzeba zobaczyć problem w pełnej skali, a potem zacząć działać. Przy odpowiednim wsparciu można odzyskać równowagę, odbudować stabilność, naprawić relacje i znowu przejąć kontrolę nad swoim życiem.
Infolinie pomocowe
Infolinie często są pierwszym krokiem dla osób szukających pomocy. Zazwyczaj są to bezpłatne, poufne linie prowadzone przez przeszkolonych konsultantów, którzy rozumieją problemy związane z hazardem. Dzwoniąc na taką infolinię, możesz od razu dostać wsparcie, informację, co robić dalej, i kontakt do lokalnych miejsc, w których można uzyskać pomoc. Takie linie działają w wielu krajach i pomagają ustalić, co zrobić dalej.
Czaty online i wsparcie SMS
Jeśli rozmowa telefoniczna jest dla Ciebie trudna albo krępująca, wiele organizacji oferuje wsparcie poprzez czat online lub wiadomości tekstowe. Dzięki nim można od razu skontaktować się z doradcą przez czat albo SMS. Zaletą tej formy jest dyskrecja i możliwość skorzystania z pomocy często przez całą dobę. Taka forma pomocy może być równie skuteczna jak rozmowa telefoniczna. Rozmawiasz z wykwalifikowanym specjalistą, tylko że pisemnie. To dobre rozwiązanie dla osób, którym łatwiej pisać niż rozmawiać, albo dla tych, którzy potrzebują dyskretnego sposobu kontaktu, gdy rozmowa głosowa nie jest możliwa.
Profesjonalna terapia
Terapeuci specjalizujący się w leczeniu uzależnień oferują indywidualną, dopasowaną pomoc. Terapia poznawczo-behawioralna jest często stosowaną metodą, która pomaga rozpoznawać błędne przekonania związane z grą, lepiej radzić sobie z wyzwalaczami i budować zdrowsze nawyki. Terapia pomaga też pracować nad problemami współwystępującymi, takimi jak lęk, depresja czy doświadczenia traumatyczne, które często podtrzymują zachowania hazardowe. Można skorzystać z różnych form leczenia – wiele osób uczestniczy w cotygodniowych sesjach ambulatoryjnych, natomiast w przypadku bardziej zaawansowanego uzależnienia pomocna może być krótkoterminowa terapia stacjonarna. W wielu miastach działają już ośrodki specjalizujące się w leczeniu uzależnienia od hazardu, a część programów może być refundowana.
Grupy wsparcia
Często najlepsze zrozumienie pochodzi od osób, które przeszły przez podobne doświadczenia. Udział w grupie zmniejsza poczucie izolacji i wstydu, bo pozwala zobaczyć, że nie jesteś z tym sam. Są też grupy wsparcia dla określonych społeczności oraz fora internetowe dla osób, które nie mogą uczestniczyć w spotkaniach stacjonarnych. Takie grupy pomagają poczuć, że nie jesteś z tym sam.
Programy samowykluczenia
W wielu kasynach dostępne są narzędzia samowykluczenia, które pozwalają dobrowolnie ograniczyć dostęp do gier. Korzystając z samowykluczenia, utrudniasz sobie powrót do grania. Na przykład kasyna odmawiają wstępu, a serwisy hazardowe online blokują konto użytkownika. Programy te mogą obowiązywać przez określony czas (na przykład rok lub pięć lat) albo bezterminowo. Samowykluczenie pomaga stworzyć realną barierę przed hazardem, kiedy równolegle pracujesz nad przyczynami problemu. Zwykle wymaga formalnej rejestracji, czasem za pośrednictwem oficjalnej instytucji lub komisji ds. hazardu, jednak najczęściej jest bezpłatne i poufne.
Doradztwo finansowe
Ponieważ problem z hazardem często idzie w parze z długami, skorzystanie z pomocy doradcy finansowego może przynieść dużą ulgę. Specjaliści pomagają opracować plan spłaty długów, uporządkować budżet i zabezpieczyć finanse przed dalszymi stratami. Mogą negocjować z wierzycielami, konsolidować długi lub doradzać w zakresie rozwiązań prawnych, jeśli zajdzie taka potrzeba. Niektóre organizacje zajmujące się pomocą osobom uzależnionym od hazardu współpracują z bezpłatnymi punktami doradztwa zadłużeniowego. Kiedy odzyskujesz kontrolę nad finansami, zmniejsza się też ryzyko nawrotu, bo słabnie jeden z głównych czynników stresu związanych z pieniędzmi. Dzięki temu łatwiej odbudować poczucie stabilności.
Pomoc dla bliskich i członków rodziny
Pomoc jest potrzebna nie tylko osobie grającej. Członkowie rodziny i przyjaciele osoby mającej problem z hazardem również często potrzebują wskazówek i pomocy emocjonalnej. Doradcy uczą, jak wyznaczać zdrowe granice, jak wspierać proces wychodzenia z uzależnienia bez nieświadomego wspierania szkodliwych zachowań oraz jak radzić sobie ze stresem i bólem emocjonalnym wywołanym nałogiem. Niektóre infolinie i placówki oferują sesje terapii rodzinnej lub programy dla małżonków i partnerów. Dla bliskich niezwykle ważne jest, aby również szukali pomocy dla siebie, ponieważ życie z problemem hazardowym w rodzinie bywa traumatyczne i wyczerpujące.
Można łączyć wszystkie te formy wsparcia. Na przykład dana osoba może zadzwonić na infolinię w celu uzyskania natychmiastowej pomocy, uczestniczyć w cotygodniowych spotkaniach, korzystać z terapii oraz stosować samowykluczenie, aby trzymać się z dala od kasyn. Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie. Odpowiednia kombinacja zależy od indywidualnej sytuacji, stopnia nasilenia problemu oraz osobistych preferencji. Najważniejsze to wiedzieć, że taka pomoc istnieje, i sięgnąć po nią jak najwcześniej.
W różnych krajach i regionach działają organizacje, które pomagają osobom zmagającym się z uzależnieniem od hazardu i zakładów bukmacherskich. Najlepiej skontaktować się z organizacjami działającymi w Twojej okolicy, ponieważ znają one lokalny kontekst i mogą skierować Cię do pobliskich form wsparcia. Przed wybraniem numeru telefonu lub odwiedzeniem strony internetowej warto sprawdzić, czy dane kontaktowe są aktualne, ponieważ numery infolinii i adresy stron mogą się zmieniać.
Międzynarodowa pomoc online
Jeśli lokalna pomoc nie jest dostępna lub trudno z niej skorzystać, międzynarodowe serwisy mogą stanowić natychmiastową alternatywę. Poniżej znajdziesz listę sprawdzonych platform oferujących zdalne wsparcie, w tym spotkania online, pomoc w wielu językach oraz narzędzia dla osób uzależnionych i ich rodzin.
| Organizacje |
Kontakt |
Rodzaj pomocy |
| NCPG |
1-800-MY-RESET
SMS: 800GAM
Czat online (strona internetowa)
|
Bezpłatna, całodobowa infolinia oraz wsparcie przez SMS i czat.
Pomoc dostępna w ponad 240 językach. Konsultanci udzielają informacji,
wsparcia oraz kierują do lokalnych instytucji pomocowych.
|
| Gamblers Anonymous |
795 250 438
881 488 990
pomoc@anonimowihazardzisci.org
|
Społeczność wsparcia dla osób chcących przestać grać.
Bezpłatne spotkania stacjonarne i online oraz dostęp
do polskojęzycznych grup w Europie.
|
| Gam-Anon |
718 352 1671
gamanonoffice@gam-anon.org
|
Wsparcie dla rodzin i bliskich osób uzależnionych od hazardu.
Spotkania stacjonarne i online, wymiana doświadczeń i pomoc emocjonalna.
|
| Gambling Therapy |
0808 802 0133
help@gordonmoody.org.uk
|
Globalna, bezpłatna pomoc online z czatem na żywo.
Wsparcie dostępne w ponad 250 językach, w tym po polsku.
|
| SMART Recovery |
support@smartrecoveryglobal.org
Spotkania online (harmonogram na stronie)
|
Program samopomocy oparty na terapii poznawczo-behawioralnej.
Spotkania online oraz grupy polskojęzyczne.
|
| GamCare |
0808 8020 133
info@gamcare.org.uk
|
Brytyjska organizacja oferująca wsparcie, konsultacje i czat.
Dostępne tłumaczenie dla osób mówiących po polsku oraz forum wsparcia.
|
| In The Rooms |
info@intherooms.com
|
Międzynarodowa społeczność online z ponad 150 spotkaniami tygodniowo.
Wsparcie dla osób w procesie zdrowienia z uzależnień, w tym hazardu.
|
Wsparcie w Polsce
W Polsce w każdym województwie dostępne są formy wsparcia dla osób z problemem hazardowym. Poniżej przedstawiono główne infolinie oraz organizacje, które mogą udzielić pomocy.
| Organizacja |
Kontakt |
Rodzaj pomocy |
| Ogólnopolski Telefon Zaufania Uzależnienia |
800 199 990
kcpu@kcpu.gov.pl
|
Państwowa, bezpłatna linia wsparcia oferująca rozmowy z wykwalifikowanymi specjalistami oraz dostęp do rzetelnych informacji na temat terapii, leczenia i dostępnych form pomocy dla osób dotkniętych uzależnieniami oraz ich bliskich.
|
| Telefon zaufania dla uzależnień behawioralnych |
801 889 880
|
Pierwsza w Polsce linia wsparcia dla osób zmagających się z uzależnieniami behawioralnymi. Pomaga uzyskać profesjonalną pomoc oraz informacje o grupach samopomocowych i programach terapeutycznych.
|
| Anonimowi Hazardziści (AH) |
48 881 488 990
48 795 250 438
|
Polska gałąź Gamblers Anonymous. Bezpłatne spotkania grupowe oraz mityngi online dla osób, które chcą przestać grać w hazard. Udział jest anonimowy.
|
| Stowarzyszenie „Nie Gram” |
791 880 878
kontakt@niegram.org
|
Organizacja społeczna oferująca bezpłatną pomoc osobom grającym oraz ich bliskim. Prowadzi grupy wsparcia, konsultacje psychologiczne oraz spotkania informacyjne w Warszawie i online.
|
| Infolinia Stowarzyszenia KARAN |
48 360 24 63
508 527 507
karan@karan.pl
|
Stowarzyszenie KARAN prowadzi poradnie leczenia uzależnień oraz ośrodki stacjonarne finansowane przez NFZ. Oferuje diagnozę, terapię indywidualną i grupową oraz programy wsparcia dla osób uzależnionych od hazardu i ich rodzin.
|
| Stowarzyszenie MONAR |
48 22 823 65 31
biuro@monar.org
|
Prowadzi ośrodki stacjonarne i poradnie, w których osoby z problemem hazardowym mogą rozpocząć terapię oraz uzyskać wsparcie specjalistów.
|
| Klinika WOLMED |
44 635 63 03
44 635 63 23
sekretariat@wolmed.pl
|
Sześciotygodniowe programy terapeutyczne obejmujące terapię indywidualną i grupową, konsultacje prawne i finansowe oraz zajęcia edukacyjne. Zapewnione zakwaterowanie i wyżywienie.
|
| Fundacja Praesterno |
601 311 454
biuro@praesterno.pl
|
Organizacja prowadząca działania profilaktyczne i terapeutyczne, program „Nie gram w ciemno” oraz bezpłatną poradnię online.
|
| Fundacja Nadzieja |
725 030 122
fundacja@nadzieja.bielsko.pl
|
Poradnia leczenia uzależnień oferująca konsultacje diagnostyczne, terapię indywidualną i rodzinną oraz wsparcie specjalistów.
|
| Pomarańczowa Linia |
801 140 068
|
Linia wsparcia dla rodziców dzieci zmagających się z uzależnieniami. Konsultanci udzielają wskazówek oraz informacji o dostępnej pomocy.
|
W każdym województwie działa wiele publicznych i prywatnych placówek zajmujących się leczeniem uzależnienia od hazardu. Leczenie w sektorze publicznym jest refundowane przez NFZ, natomiast prywatne kliniki oferują usługi odpłatnie.
Pierwszy kontakt z infolinią może być stresujący. Możesz zastanawiać się, kto odbierze telefon i co powie. Po drugiej stronie odezwie się przeszkolony konsultant, zazwyczaj doradca mający doświadczenie w pracy z osobami z problemem hazardowym. Przywita Cię w życzliwy sposób i może zapytać: „W czym mogę dziś pomóc?”. To moment, w którym możesz powiedzieć, z czym się mierzysz. Możesz powiedzieć tyle, ile chcesz. Pamiętaj, że osoba, z którą rozmawiasz, rozmawiała już z wieloma ludźmi w podobnej sytuacji.
Anonimowość i poufność: Zazwyczaj nie musisz podawać swojego imienia ani żadnych danych identyfikujących, jeśli tego nie chcesz. Rozmowa jest poufna, więc możesz mówić otwarcie. Im szczerzej opiszesz to, co się dzieje, tym lepiej konsultant będzie mógł Ci pomóc. Pracownicy infolinii rozumieją, jakiej odwagi wymaga taki telefon, i podchodzą do rozmów z troską oraz empatią. Wiele infolinii oferuje również pomoc w kilku językach lub dostęp do tłumaczeń, dlatego w razie potrzeby możesz poprosić o wsparcie w preferowanym języku.
O co mogą zapytać: Doradca może zadać kilka pytań, aby lepiej zrozumieć Twoją sytuację. Może zapytać, od jak dawna hazard jest problemem, w jakie formy hazardu grasz (kasyno, zakłady sportowe itp.) oraz jak wpływa to na Twoje życie (finansowo, emocjonalnie itp.). Może również zapytać, czy wcześniej próbowałeś przestać grać oraz czy występują pilne zagrożenia dla Twojego bezpieczeństwa (na przykład myśli samobójcze lub silny kryzys emocjonalny). Te pytania nie wynikają z ciekawości. Pomagają ocenić, czy potrzebna jest natychmiastowa interwencja oraz jaka forma pomocy będzie najbardziej odpowiednia i gdzie najlepiej Cię skierować. Staraj się odpowiadać jak najuczciwiej. Jeśli dzwonisz w sprawie problemu hazardowego kogoś innego, konsultant zapyta o sytuację tej osoby oraz o to, jak Ty sobie z tym radzisz.
Jaką pomoc mogą zaproponować: Poza wysłuchaniem doradca zazwyczaj przekazuje też informacje i praktyczne wskazówki. Może to obejmować wyjaśnienie dostępnych form leczenia (takich jak terapia, grupy wsparcia itp.), przekazanie danych kontaktowych do lokalnych usług (doradców, poradni, spotkań) oraz zaproponowanie konkretnych działań, które możesz podjąć od razu (na przykład samowykluczenie lub ustawienie blokad, o których była mowa wcześniej). Może również zaproponować przesłanie materiałów uzupełniających e-mailem lub skierować Cię do internetowych materiałów samopomocowych. W wielu przypadkach możliwe jest bezpośrednie skierowanie do specjalistów. Przykładowo, konsultant może umówić Cię na wizytę u lokalnego terapeuty zajmującego się uzależnieniem od hazardu albo połączyć Cię z osobą zajmującą się wsparciem rówieśniczym. Niektóre infolinie prowadzą bazy certyfikowanych placówek terapeutycznych i pomagają szybko uzyskać odpowiednią pomoc.
Różne formy kontaktu: Linie wsparcia są obecnie dostępne w różnych formach. Rozmowa telefoniczna jest najbardziej tradycyjna i umożliwia bezpośredni kontakt głosowy. Jeśli wybierzesz wsparcie przez SMS lub czat, przebieg rozmowy jest podobny, z tą różnicą, że komunikacja odbywa się na piśmie. Konsultant po drugiej stronie czatu przedstawi się i zapyta, w czym może pomóc, podobnie jak podczas rozmowy telefonicznej. Możesz pisać tak dużo, jak potrzebujesz, aby wyjaśnić swoją sytuację. Rozmowa będzie po prostu toczyć się w wiadomościach. Dla wielu osób pisanie jest łatwiejszym sposobem otwarcia się. Obie formy mogą być równie pomocne. Najważniejsze jest korzystanie z kanału, w którym czujesz się najbardziej komfortowo.
Przed rozmową lub czatem: Znajdź ciche, prywatne miejsce, aby móc swobodnie rozmawiać. Jeśli masz istotne informacje, takie jak przybliżona chronologia Twojego grania (na przykład: "zmagam się z tym od 3 lat, straciłem około 20 000 złotych i dwa razy próbowałem przestać") lub konkretne pytania (“Jakie formy leczenia są dostępne w mojej okolicy?"), zapisz je wcześniej. Nie musisz opowiadać wszystkiego szczegółowo – konsultant poprowadzi rozmowę. Po prostu powiedz, co się dzieje. Przygotuj się także na pojawienie się emocji. To normalne, że kiedy mówisz o swoim problemie, pojawia się wstyd lub smutek, ale pamiętaj, że doradca infolinii nie ocenia, tylko stara się pomóc.
Wiele osób mówi, że taki telefon był pierwszym krokiem do tego, żeby coś zaczęło się zmieniać.
Przy tak wielu dostępnych możliwościach możesz zastanawiać się, z którego źródła pomocy skorzystać w pierwszej kolejności. Żeby łatwiej wybrać odpowiednią pomoc, warto zwrócić uwagę na kilka rzeczy:
- Najpierw określ, jakiego rodzaju pomocy szukasz. Czy potrzebujesz natychmiastowego wsparcia emocjonalnego w sytuacji kryzysowej? Czy zależy Ci na długoterminowej terapii w przypadku poważnego uzależnienia od hazardu lub zakładów? A może potrzebujesz praktycznej pomocy w sprawach finansowych? Każda forma pomocy służy czemuś innemu. Na przykład, całodobowa infolinia lub czat online dobrze sprawdzają się wtedy, gdy potrzebujesz szybkiego wsparcia i informacji, natomiast regularne sesje terapeutyczne lub grupy wsparcia pomagają w długofalowym procesie zdrowienia. Jeśli nie masz pewności, ogólna infolinia albo poradnia może pomóc Ci ocenić sytuację i podpowiedzieć, od czego zacząć.
- Najlepiej zacząć od instytucji działających w Twoim kraju lub regionie, bo znają lokalne przepisy i wiedzą, gdzie można uzyskać konkretną pomoc. Z takich miejsc zwykle łatwiej skorzystać i szybciej znaleźć odpowiednie wsparcie. Jeśli ważny jest dla Ciebie język, wybierz placówkę, w której możesz swobodnie rozmawiać – wiele infolinii i organizacji oferuje pomoc także w innych językach. Jeśli jednak lokalne możliwości są ograniczone albo zależy Ci na większej anonimowości, dobrym rozwiązaniem może być międzynarodowa infolinia lub wsparcie online.
- Niektórzy wolą rozmowę telefoniczną, inni czują się lepiej podczas czatu online lub spotkań w cztery oczy. Wybierz formę kontaktu, w której czujesz się komfortowo. Jeśli przeżywasz kryzys o trzeciej nad ranem, kluczowa będzie pomoc dostępna przez całą dobę (jak główne infolinie). Jeśli masz mało czasu lub nie możesz dojechać, poszukaj pomocy zdalnej (telefonicznej lub online) albo takiej, która oferuje elastyczne godziny spotkań. Upewnij się, że wybrana forma pomocy pasuje do tego, kiedy i jak możesz z niej korzystać.
- Decydując się na profesjonalną pomoc, taką jak terapia lub program leczenia, warto upewnić się, że dana osoba lub placówka ma doświadczenie w pracy z uzależnieniem od hazardu. Doradca ds. uzależnień lub psycholog specjalizujący się w problemach hazardowych albo przynajmniej w uzależnieniach behawioralnych będzie zazwyczaj lepiej rozumiał Twoją sytuację niż specjalista bez takiego doświadczenia. Możesz zapytać, czy konsultant ma doświadczenie w pracy z hazardem i czy program jest do tego dostosowany. W przypadku grup wsparcia sprawdź, czy w Twojej okolicy odbywają się spotkania AH lub podobnych grup (jeśli jedno nie spełni Twoich oczekiwań, spróbuj innego).
- Jeśli szukasz pomocy dla bliskiej osoby lub Twoja rodzina jest silnie dotknięta problemem, rozważ skorzystanie z usług, które obejmują również jej członków. Niektóre programy oferują terapię rodzinną lub równoległe grupy wsparcia dla bliskich. Włączenie rodziny w proces zdrowienia może być korzystne, ale tylko wtedy, gdy odbywa się w bezpieczny i odpowiednio prowadzony sposób. Dlatego warto pamiętać: jeśli pomagasz komuś innemu, możesz zacząć od samodzielnego kontaktu z infolinią, aby uzyskać wskazówki, jak postępować. Konsultanci mogą skierować Cię do form pomocy dla rodzin lub udzielić porad dotyczących interwencji.
- Praktycznie cała wstępna pomoc jest bezpłatna. Jednak długoterminowe leczenie, takie jak sesje terapeutyczne czy programy rehabilitacyjne, może wiązać się z kosztami. Sprawdź, czy dana usługa jest darmowa lub refundowana przez ubezpieczenie. W niektórych regionach dostępne są programy leczenia finansowane przez państwo. Kwestie finansowe nie powinny nigdy powstrzymywać Cię przed szukaniem pomocy – jeśli problemem są pieniądze, powiedz o tym otwarcie. Wielu terapeutów stosuje elastyczne stawki, a niektóre organizacje pozarządowe oferują bezpłatne poradnictwo osobom w potrzebie. Infolinie często pomagają również znaleźć niskokosztowe lub darmowe formy wsparcia.
Powinieneś czuć się komfortowo i bezpiecznie w kontakcie osobą, z którą współpracujesz. Możesz spokojnie porównać kilka opcji. Jeśli Twoja pierwsza rozmowa z infolinią nie przebiegła pomyślnie (co zdarza się rzadko, ale możliwe), możesz zadzwonić ponownie i porozmawiać z kimś innym. Jeśli terapeuta nie spełnia Twoich oczekiwań, masz pełne prawo poszukać innego specjalisty. Proces zdrowienia u każdego wygląda trochę inaczej, a zaufanie ma w nim duże znaczenie.
Brak lokalnej infolinii nie oznacza braku pomocy. Może to oznaczać, że trzeba poszukać trochę szerzej i skontaktować się z kilkoma źródłami, jednak wsparcie jest dostępne.
- Skorzystaj z międzynarodowych infolinii. Wiele zagranicznych linii pomocy przyjmuje połączenia oraz kontakt przez czat także od osób spoza danego kraju. Część z nich oferuje obsługę w określonych językach, w tym po polsku, albo działa na obszarze kilku państw jednocześnie. W sekcji „Międzynarodowa pomoc online” powyżej znajdziesz kontakty do serwisów dostępnych również dla Polaków.
- Skontaktuj się z ogólnymi liniami wsparcia zdrowia psychicznego lub uzależnień. Konsultanci pracujący na takich liniach są przeszkoleni w zakresie różnych kryzysów, w tym uzależnień. Mogą nie dysponować specjalistycznymi materiałami dotyczącymi hazardu lub zakładów bukmacherskich, jednak pomogą Ci poradzić sobie z napięciem emocjonalnym i mogą znać miejsca, w których można uzyskać pomoc w Twojej okolicy. Podobnie możesz zwrócić się do lokalnego psychologa lub terapeuty, nawet jeśli nie specjalizuje się w uzależnieniu od hazardu. Wielu specjalistów ma doświadczenie w pracy z różnymi uzależnieniami i może pomóc także w przypadku problemu z hazardem.
- Terapia zdalna. Niektóre krajowe organizacje zajmujące się problemem hazardu oferują poradnictwo telefoniczne dla osób mieszkających w odległych rejonach. Również prywatni terapeuci mogą prowadzić sesje online. Warto poszukać certyfikowanych specjalistów ds. uzależnienia od hazardu, którzy oferują konsultacje zdalne.
- Internetowe grupy wsparcia i fora. Są dostępne o każdej porze i pomagają poczuć, że nie jest się samemu. Choć nie zastępują profesjonalnej pomocy, mają ogromną wartość jako źródło wsparcia moralnego i praktycznych wskazówek. Możesz opisywać swoje trudności, zadawać pytania i otrzymywać odpowiedzi od osób, które mają podobne doświadczenia życiowe. Wielu osobom udział w internetowej grupie wsparcia pomaga zachować odpowiedzialność i motywację, zwłaszcza gdy brakuje lokalnych, stacjonarnych form wsparcia.
- Lokalne zasoby społecznościowe. W niektórych krajach działają grupy edukacyjne lub wspólnoty religijne zajmujące się problemem uzależnień, które mogą przyjąć osoby zmagające się z hazardem. Warto sprawdzić, czy w Twojej okolicy funkcjonują organizacje pozarządowe lub fundacje zajmujące się doradztwem finansowym lub zdrowiem psychicznym. Mogą one nie promować się bezpośrednio jako instytucje pomagające osobom uzależnionym od hazardu, jednak po nawiązaniu kontaktu i wyjaśnieniu sytuacji często są w stanie udzielić wsparcia lub skierować do odpowiednich źródeł pomocy.
- Strategie samopomocy. Jeśli nie masz teraz dostępu do profesjonalnej pomocy, skup się na tym, co możesz zrobić samodzielnie. Dzięki temu łatwiej będzie opanować sytuację, zanim uzyskasz wsparcie. Na przykład, nawet jeśli nie masz dziś dostępu do infolinii, możesz odinstalować aplikacje hazardowe, zainstalować narzędzia blokujące na swoich urządzeniach albo zwierzyć się zaufanej osobie i poprosić ją o wsparcie w utrzymaniu kontroli. Takie działania mogą na jakiś czas ustabilizować sytuację.
Choć kontakt ze specjalistami i grupami wsparcia jest bardzo ważny, istnieją również narzędzia i strategie samopomocowe, które możesz wprowadzić od razu, żeby lepiej ograniczyć grę. Oto skuteczne rozwiązania do natychmiastowego zastosowania:
Programy samowykluczenia
Jednym z najskuteczniejszych kroków jest dobrowolne wykluczenie się z dostępu do obiektów hazardowych i stron internetowych z grami. W Polsce można to zrobić bezpośrednio u operatora. W przypadku gry przez internet warto sprawdzić ustawienia konta na każdej platformie, z której korzystasz, i aktywować opcję samowykluczenia lub odpowiedzialnej gry. Większość legalnych operatorów umożliwia blokadę konta na określony czas lub bezterminowo. To tworzy realną przeszkodę, która utrudnia powrót do gry. Nawet jeśli pojawi się impuls do gry, wejście z powrotem w hazard będzie trudniejsze, dzięki czemu zyskujesz chwilę, żeby zatrzymać impuls i poszukać innego sposobu poradzenia sobie z napięciem.
Aplikacje i programy blokujące hazard
Narzędzia takie jak Gamban, BetBlocker czy GamBlock można zainstalować na urządzeniach, aby aktywnie blokować tysiące stron i aplikacji hazardowych. Większość z nich działa na systemach Windows, macOS, iOS oraz Android, dzięki czemu możesz zabezpieczyć telefon, tablet i komputer jednocześnie. Aby rozpocząć, odwiedź oficjalną stronę wybranego programu i postępuj zgodnie z instrukcją instalacji. Niektóre wymagają niewielkiej opłaty lub subskrypcji. Inne, takie jak BetBlocker, są bezpłatne. Po instalacji próba wejścia na stronę hazardową zakończy się komunikatem o zablokowaniu dostępu.
Blokowanie transakcji finansowych
Kolejnym natychmiastowym krokiem jest odcięcie przepływu pieniędzy na cele hazardowe i bukmacherskie. Wiele banków i instytucji finansowych oferuje obecnie funkcję blokowania transakcji związanych z hazardem na kartach kredytowych i debetowych. Zaloguj się do bankowości internetowej lub aplikacji mobilnej i sprawdź, czy dostępna jest opcja blokady transakcji hazardowych, a jeśli tak – aktywuj ją. Jeśli nie możesz jej znaleźć, skontaktuj się z bankiem i zapytaj, czy oferuje taką możliwość. Po włączeniu blokady każda próba wpłaty środków na strony bukmacherskie albo zakupu losów loteryjnych przy użyciu tej karty będzie odrzucana. Niektóre banki stosują nawet wbudowany mechanizm opóźnienia. Po włączeniu blokady nie można jej wyłączyć przez około 48 godzin, co pomaga zapobiegać impulsywnemu znoszeniu zabezpieczenia.